Consequenties van de warme winter

De klimaatverandering veroorzaakt dat hier in Zweden de echte winter aan het verdwijnen is. Gisteren was het in Örebro ruim 11 graden en dat was de hoogste temperatuur ooit daar gemeten in januari. Er wordt veel gepraat over het uitblijven van de winter en er wordt verwacht dat dit in de toekomst zo gaat worden.
De bosbouwbedrijven hebben veel problemen met de wegen die te zacht zijn om er met de zeer zware last over te rijden zonder schade aan te richten. Dit zijn dan grindwegen die op het platteland lopen en door de bossen gaan. In bepaalde gebieden worden de afgezaagde bomen juist in de winterperiode afgezaagd en opgehaald zodat de zware vrachtwagens met lading goed over de diep bevroren wegen kunnen rijden. Ook voor het verzamelen van de afgezaagde bomen en de takken is een bevroren ondergrond nodig anders zakken deze zeer zware verzamelvrachtwagens te diep in de ondergrond en komen vast te zitten. Net naast onze buurman Henrik is een deel bos afgewerkt en deze bomen en takken liggen nog gewoon op het veld. Niet verzameld en aan de weg gelegd zodat ze opgehaald kunnen worden. De oorzaak is dus dat het allemaal te zacht en modderig is en daardoor niet zo eenvoudig opgehaald kan worden. Ik vraag mij af hoelang ze dit kunnen uitstellen, de kwaliteit van het hout gaat snel achteruit door op de vochtige grond te liggen.
Ook de jaarlijkse langlauf wedstrijd “Vasaloppet” wordt bedreigd door de hoge temperaturen. Er ligt weinig tot geen sneeuw in dit gebied en er wordt geen grote hoeveelheid sneeuw verwacht op korte termijn. 1 maart wordt de grote tocht gehouden, 90 kilometer, de week ervoor een aantal kortere tochten. Nu zijn ze al begonnen met sneeuw te verspreiden op de route. Dit is sneeuw die bewaard is van eerder of met sneeuwkanonnen gemaakt is toen het net iets onder nul was. Misschien wordt het nog iets onder nul (zou kunnen volgens de weersvoorspellingen) en dan kunnen ze deze kanonnen inzetten onder de route. Ik heb eerder in detail hier over geschreven, lees HIER. De organisatie zegt dat ze geen problemen zien maar van een zoals in eerdere jaren, door de natuur geschapen route, is nu geen sprake. Las in de reacties dat een aantal deelnemers schreef over te gaan op de fiets Vasa, dezelfde route maar dan op de fiets. Dit omdat ze zagen dat het steeds moeilijker zou worden met wintersportwedstrijden. Het trainen is natuurlijk ook moeilijk nu voor de deelnemers. Het is 90 km dus een beetje voorbereiding is wel nodig. Er zijn al tips verspreid over hoe je kan trainen zonder sneeuw. Een lange wandeling met grote stappen en loopstokken, armbeweging trainen met een elastiek zodat je de beweging na doet en trainen van de spieren van maag, rug en armen.
Veel wind hebben we nu hier, afgelopen dinsdagnacht hoorde ik de pannen op het dak rammelen. Geen lekker idee, ons dak is hoog en als hier iets gecorrigeerd moet worden wordt dat een aardig karwei. Vandaag waaide het ook behoorlijk. Op de terugweg van boodschappen doen in Karlskoga, belde Erik, de groepsleider van de vrijwilligersgroep van Skrekarhyttans Ruin. Mijn mobiel zit op het systeem in de auto. Maar oppakken was ons de vorige keer niet gelukt, gelukkig nu wel. Alleen waren we niet zo goed te verstaan waarschijnlijk omdat ik niet wist dat de microfoon in het dak zat en juist naar beneden boog met praten. Erik vertelde dat er een boom over het publicatiebord was gevallen die verwijderd moest worden. Omdat we er toch langskwamen gingen we even kijken. Ja, inderdaad. In een tweede telefoontje met Erik spraken we af om deze morgen weg te gaan halen. Wordt nog even een klusje. Iets wat we trouwens niet hadden kunnen doen als het mingraden was met een dikke laag sneeuw. Toch een voordeeltje met het milde weer…

Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 2 reacties

IJshaar

Copyright SVT NYHETER/Ewa Grunditz Lilliesköld

Soms als we in het bos lopen zien we afgebroken takken in het bos liggen waarop een soort wit schuim lijkt te zitten. Laatst met een wandeling kwamen we dat weer eens tegen. IJshaar riep Hans gelijk, bevroren vocht op een niet bevroren tak. Vreemd fenomeen, ben er maar eens op gaan zoeken. In het Zweeds heet het håris net omgekeerd dan in het Nederlands, ijshaar. En de Zweedse nieuwszender had hier een artikel over geschreven met mooie foto’s (in het artikel kun je op visa alla (10) drukken en dan zie je meer foto’s).  Ik begrijp nu ook waarom we het al een paar gezien hebben, in het artikel wordt gesproken over milde winters en ja, dat is nu net wat we hebben. Ruim boven nul, soms ’s nachts onder nul, mistig, regen en natte sneeuw. De tekst is als hieronder (vertaald uit het Zweeds) maar je kunt natuurlijk ook in de Nederlandse WIKIPEDIA kijken…
IJshaar komt meestal voor op het breekpunt tussen herfst en winter, of tijdens milde winters.
Het is een van de vele fascinerende fenomenen van de natuur. Het komt voor wanneer vocht uit houten stokken naar buiten sijpelt en als ijs bevriest.

Het stuk hout is misschien niet bevroren, maar de omringende lucht moet min graden zijn. Daarom verschijnt ijshaar gedurende die tijd in de late herfst voordat er sneeuw ligt en als de nachtelijke luchttemperatuur net onder de nul komt. Tegelijkertijd houden de stukken hout, die oude takken of een stronk kunnen zijn, de hele nacht plusgraden.

Het hout is verzadigd met water na de herfstregens. ’s Nachts sijpelt er langzaam vocht uit het stuk hout en bevriest het vervolgens tot ijs zodra het in contact komt met de vries temperatuur in de lucht.

Copyright SVT NYHETER/Jonas Andersson

Precies welke voorwaarden nodig zijn voor het fenomeen is niet helemaal duidelijk. Een bepaald verval is een must, dus er is waarschijnlijk wat schimmel of misschien een bacterie bij het proces betrokken. Bovendien kunnen alleen de stukken hout van loofbomen, voornamelijk eiken en beuken, die fascinerende formaties van het ijshaar vormen.
Dit blog artikel riep de vraag op hoe het zo kon zijn dat er zelfs “haren” bovenop recht naar boven stonden. Het merkwaardige is dat de Nederlandse WIKIPEDIA hier wel een duidelijk antwoord op geeft. Hier is het geen vraag welke voorwaarden nodig zijn en of er schimmels en/of bacterieen een rol in spelen (in de Zweedse tekst wordt over “troligen” gesproken, waarschijnlijk). Hier staat dus (meer in de link):
“IJshaar kan ontstaan als de luchttemperatuur even onder het vriespunt ligt. In het hout komen schimmels voor en bij de stofwisseling van deze schimmels komt onder andere water vrij dat door zeer kleine openingen in het hout (houtstralen) naar buiten wordt geperst. Het naar buiten geperste water bevriest tot een haarachtige structuur. Een hoge luchtvochtigheid is noodzakelijk voor de succesvolle vorming van ijshaar zodat het naar buiten geperste water niet kan verdampen en voor bevriezing beschikbaar blijft. Zolang de schimmels water blijven produceren en de klimatologische omstandigheden gunstig blijven, kan ijshaar aan blijven groeien. Als de luchttemperatuur te laag wordt, daalt de stofwisseling van de schimmels tot zo’n laag niveau dat er onvoldoende water geproduceerd wordt.”
Tja, WIKIPEDIA is een open online encyclopedie die door verschillende personen bijgewerkt wordt, dus verschillende kennis en inzichten. En de SVT kan verschillende bronnen geraadpleegd hebben.

Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 7 reacties

Mooie kleuren!

Gisteren later in de middag, toen ik Sverker uitliet was de lucht prachtig gekleurd. Aan mijn rechterkant was het rose met blauw, aan de linkerkant rood met geel. Hans nam twee foto’s met zijn Ipad, ook hem was dit opgevallen!

Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 3 reacties

2019


Tja, 2019 wat was dat voor een jaar? Het eerste kwartaal werd erg beïnvloed door mijn operatie. Ondanks dat de kanker zich niet verder had ontwikkeld en uitgezaaid had, was het toch schokkend nieuws. En een operatie die veel energie koste. Meeste energie ging in het accepteren, zo was het nu eenmaal gegaan. Wel veel pijn nog in het begin en beperkt in bewegen. Maar tijd heelt alle wonden, wordt gezegd en zo is het. Sinds enkele weken ben ik lid van een FB-groep voor vrouwen met borstkanker. En ja, wat ik hier voor ellende lees, met de vrolijkheid en moed hoe dit gehanteerd wordt, dan heb ik daar diep bewondering voor. Ben blij dat dit mij allemaal bespaard is gebleven.
Op de foto’s zie ik dat we in het voorjaar wel veel sneeuw hebben gehad, iets dat ik eigenlijk al vergeten was. Nu in het najaar/winter is er wel wat sneeuw geweest maar van een echte Zweedse winter is geen sprake. Eerder werd dit wel voorspeld (beloofd!), het zou een standaard winter worden met koude en sneeuw, maar wanneer deze begint werd er niet bijgezegd, dus ik wacht af.
We hebben een nieuwe auto gekocht, een Dacia Duster en dit gaat inhouden dat zowel de Volvo Valp als de Volvo C70 Cabrio verkocht gaan worden. De laatste hadden we eigenlijk al verkocht willen hebben maar de nieuwe kwam pas half augustus. En in het najaar is het verkopen van een cabriolet minder lucratief dus dat hebben we naar de lente verschoven. De Volvo Valp heeft iets met zijn startmotor, hier kijkt Henrik (onze buurman) nog eens na en dan zetten we deze te koop. Wel jammer maar de Dacia moet ons meer op moeilijker te bereiken plekken kunnen brengen en dan is de Valp niet echt meer nodig. Geinig is trouwens dat ik als ik over onze bosritjes praat het altijd  over “Valpen” heb (het bestemde van Valp, de bijnaam van onze militaire auto). Dit is ook een jonge hond, puppie in het Zweeds en dat geeft dan nog weleens verbaasde blikken.
In 2019 hebben we een aantal grote sparren weggehaald die op moeilijke plaatsen stonden, een spannende actie vond ik. Hans vond dit overdreven, hij is hier nu erg ervaren in. Met de quad, touw en doordacht zagen ging dit ook prima. Nu staat er naast onze garage een grote spar die dood is en dus weggehaald moet worden. Het ziet ernaar uit dat dit binnenkort gebeurd. Hans had het erover dat het NU te hard waaide…
De kippen zijn verhuisd, dit nieuwe hok koste veel tijd. Ze zitten nu vlak bij ons huis en vanuit het raam kan ik ze zien. De buitenren moet nog gemaakt worden, dan moeten we eerst een groot gedeelte kachelhout opbranden. Een vierde deel is al weg.
Tja, gezondmatig was het niet zo’n goed jaar: mijn operatie dus, Hans met de allergie voor de elandenvlieg en zijn astma wat veel erger is geworden. En dan Sverker met zijn licht lekkende hartklep. Hopelijk wordt dat in 2020 beter!
Wat is vergat is dat ik ook nog een weekend aan een opleiding besteed heb, crisishantering, EHBO, hart en long redding en wat te doen bij brand. Nu ben ik echt lid van een hulpgroep die ingeschakeld kan worden door gemeentes bij crisissituaties (FRG).
Ik wens iedereen een:

Een gelukkig en gezond 2020 en heel veel plezier.

Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 4 reacties

oudjaar

De laatste dag van 2019 vandaag, ruim 7 graden en de zon schijnt.
Vannacht is het wat kouder geweest dus echt warm is het niet. Bij ons in het dorp hebben ze juist op onze weg opnieuw grind opgebracht. Iets met leem erin, geweldig geschikt om onze hele dwergschnauzertje onder te smeren. Daardoor pakken we de Volvo C70 (deze moet ook regelmatig rijden) en rijden eerst naar Nora om nog wat vergeten boodschappen te halen en daarna naar Pershyttan waar we een eind lopen. Als ik thuis ben zie ik dat de kippen verlangend voor de deur staan te kijken. Ze willen eruit, in het oude hok had ik dat ook gedaan. Of dat nu handig is, weet ik niet. Sinds oktober zitten ze in het nieuwe hok en ik weet niet wat ze doen als ze los buiten lopen. Het risico zit erin dat ze gelijk richting het oude hok gaan en de struiken ernaast gaan rondlopen. En zo is het ook. Nadat ik het hok geopend heb komen ze er twijfelend uit maar rennen dan zeer resoluut naar de struiken bij het vorige hok. Ik hoop nog dat ze terugkomen maar deze hoop geef ik op als ik zie dat ze al in de buitenren van het oude hok lopen. Ik zet alles maar open en hoop ze later te kunnen vangen. Dit valt ook tegen want ze zitten buiten op de grote zitstokken te slapen. Hier is het nogal moeilijk manoeuvreren. Maar het lukt toch prima. Niet meer loslaten dus. Geen idee hoe dat volgend jaar gaat.
Gisteren hebben we weer oliebollen gebakken. Erg laat dit keer, het was al donker (belichting bij het bakken deels met zaklantaarns..). We waren laat terug van boodschappen doen en het moest natuurlijk ook nog dik een uur rijzen. Omdat ik koop-eitjes heb, die erg klein zijn, heb ik er drie eieren in gedaan. Dit is duidelijk teveel, het is nogal knapperig geworden.
Verder hebben we vanavond de standaard champagne. Vuurwerk hoeven we hier niet bang voor te zijn, de buren om ons heen zitten ver weg en bijna niemand steekt iets af. In het dorp is wel meer te zien, geloof ik. Daar zitten meer jonge gezinnen. Maar ik ben geen fan van vuurwerk en Sverker al helemaal niet!
Wel leuk dat vandaag in het Nederlands oudjaar heet, terwijl het in het Zweeds “nyårsafton” heet (de dag/avond voor het nieuwe jaar). Daar wordt het meer gerelateerd aan het nieuwe jaar. Is een vrije dag trouwens in Zweden. Goede jaarwisseling!



Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 2 reacties

Geen pretecho!

IMG_20191222_122519Afgelopen vrijdag gingen we naar het dierenziekenhuis in Kumla. Hier had ik tijd geboekt voor een onderzoek naar het hart van onze dwergschnauzer Sverker. Een echografie zou moeten aantonen hoe ernstig het geruis was dat de dierenarts in Karlskoga gehoord had bij zijn Sverker’s jaarlijkse vaccinatie. Hij had het een licht geruis genoemd maar wel gemeld dat dit verder onderzocht moest worden. De afspraak was om 16.15 en het zou rond een uur kosten om naar Kumla te rijden. We namen 20 minuten meer voor het geval dat er iets vertraging zou optreden. Net in de auto hoorde ik dat de kerstdrukte op de weg begonnen was en de eerste files er al stonden. Ja, dom, hier had ik niet aandacht. Doordat maandag de enige nog ‘normale’ dag zou zijn voor de kerst hadden veel mensen besloten om voor het weekend al richting hun vakantiehuis, “stuga”, te gaan. Immers hier is 24 december, julafton, de belangrijkste kerstdag en dus ook vrij. Voordeel voor ons was dat de stuga’s veelal in noord Zweden liggen, dus net de andere kant op dan wij moesten op de heenweg. We waren dus ook op tijd, geen vertraging gehad. Aanmelden en wachten, ruim een half uur. Toen werden we opgehaald en mochten bij de behandelkamer wachten. Kort daarna mochten we naar binnen. Een kort gesprek en Sverker moest op zijn zij op de behandeltafel, er werd een stukje geschoren en hier werd het handapparaat op gezet. Het beeld toonde zijn hartklep en hier was te zien dat deze iets lekte. Niet echt ernstig, het ritme was goed, verder geen afwijkingen. Met de raad om op zijn gewicht te letten en goed te bewegen konden we naar buiten. Totaal hooguit 15 minuten. Mooi dat er niets ernstigs was natuurlijk. Bij de receptie kreeg ik de rekening: 3335 sek, of zoiets van 340 euro. Goed betaald jobje, zo voor hooguit 30 minuten (er zal ook wel iets opgeschreven moeten worden, ik neem hier ook 15 minuten voor). Bijna alle honden zijn verzekerd hier in Zweden maar dat hebben wij niet gedaan. Gewoon dokken dus. Later op internet google-de ik op pretecho dit omdat Hans zei dat veel mensen dit deden om meer te weten over de komende baby. Hij vroeg zich af hoe duur dat dan zou zijn: tussen de 40-100 euro dus. Tja, dan was dat van Sverker toch iets minder prettig.
In Zweden wordt veel geklaagd over de dierenartskosten. Veel te hoog worden deze gevonden, vooral de laatste jaren zijn deze erg gestegen. Ik heb nog eens gekeken naar een verzekering, zag dat ik hier een eigen risico zou hebben gehad van 2900 sek en dan nog 15% zelf zou moeten betalen. Dan zou ik ook op hetzelfde bedrag zitten als ik nu had. Misschien 200 sek minder….
De afgelopen dagen dus echt veel gelopen, hoewel we eigenlijk elke dag altijd wel een stuk lopen. Maar nu nog ietsjes verder. Gisteren was het mistig en erg modderig, een douche voor Sverker was toen echt noodzakelijk. Vandaag was het een stuk beter, beetje helderder en de grootste modder was ingedroogd. Wel goed natuurlijk zowel voor ons als Sverker. Begin maar weer met mijn stappenteller, wordt het iets concreter.

Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 8 reacties

Beetje kerst



Er is geen sneeuw, boven nul, regen en de kerststemming is ver weg hier. Maar toch heb ik gisteren de schouders eronder gezet en een kerstschnauzer gemaakt. Kostte mij twee en een half uur. Gedaan, af en klaar. Toch leuk om te zien maar ik zie hem liever in de sneeuw staan. Sverker heeft hem al gedoopt met een heerlijke ochtendplas. Van hem mag-ie blijven staan!

Geplaatst in Blogg-nl | Tags: , , | 3 reacties